Online assessments zijn voor veel organisaties een vast onderdeel van werving en selectie geworden. Zeker nu online en game based assessments snel, schaalbaar en ogenschijnlijk objectief lijken, is de verleiding groot om hier zwaar op te leunen. Maar de Autoriteit Persoonsgegevens maakt nu duidelijk dat daar strikte regels voor gelden. En terecht.
De kern van het signaal is helder: zodra een online assessment automatisch leidt tot een score, oordeel of advies dat bepalend is voor de uitkomst van een sollicitatieprocedure, kan er sprake zijn van een geautomatiseerd besluit. En daar stelt de AVG stevige eisen aan.
Werkgevers en assessmentbureaus gebruiken steeds vaker digitale testinstrumenten om gedrag, vaardigheden of antwoorden van sollicitanten te analyseren. Dat klinkt efficiënt, maar brengt ook risico’s met zich mee. Denk aan onbetrouwbare uitkomsten, onjuiste of verouderde gegevens, gebrekkige aansluiting op de functie of onbedoeld discriminerende effecten.
Dat maakt dit geen puur technisch of operationeel vraagstuk. Dit raakt direct aan privacy, gegevensbescherming, uitlegbaarheid en eerlijke behandeling van sollicitanten.
Volgens de AP is daarvan sprake als twee dingen samenkomen:
Met andere woorden: als een sollicitant op basis van een automatisch gegenereerde score wordt afgewezen of juist doorgaat naar de volgende ronde, dan zit je al snel in het domein van artikel 22 AVG.
Dat betekent dat je dit als werkgever of assessmentbureau niet zomaar mag inzetten.
Veel organisaties denken dat ze buiten de regels voor geautomatiseerde besluitvorming vallen als er ergens in het proces nog een medewerker betrokken is. Maar de AP maakt duidelijk dat alleen betekenisvolle menselijke tussenkomst telt.
Dat vraagt meer dan een formaliteit. De beoordelaar moet de kennis hebben om de uitkomst echt te begrijpen, de bevoegdheid hebben om ervan af te wijken en die ruimte ook daadwerkelijk gebruiken. Wie alleen een computeruitkomst doorzet naar een afwijzing, biedt geen echte menselijke beoordeling.
Dat is een belangrijk punt. Want in veel selectieprocedures is menselijke tussenkomst nog te vaak administratief, terwijl de AVG juist vraagt om inhoudelijke herbeoordeling als sollicitanten daarom vragen.
De AP laat weinig ruimte voor vrijblijvendheid. Werkgevers en assessmentbureaus moeten onder meer:
Daarnaast moet je als organisatie niet alleen kunnen uitleggen dát je een assessment gebruikt, maar ook hóe dat in de praktijk werkt en welke gevolgen dat heeft voor de sollicitant.
Dit onderwerp gaat niet alleen over AVG compliance. Het raakt ook aan governance, interne besluitvorming en verantwoord gebruik van technologie. Zeker nu AI en algoritmes steeds vaker een rol spelen in HR processen, wordt de vraag belangrijker of je als organisatie nog echt kunt uitleggen hoe besluiten tot stand komen.
Vanaf augustus 2026 komen daar vanuit de AI verordening bovendien aanvullende eisen bij als assessments gebruikmaken van AI systemen. Transparantie wordt dan nog belangrijker.
Voor organisaties betekent dit dat recruitment, HR, privacy, legal en informatiebeveiliging hier samen naar moeten kijken. Niet pas als er vragen komen van sollicitanten of toezichthouders, maar vooraf.
Gebruik je online assessments in werving en selectie? Dan is dit het moment om kritisch naar je proces te kijken. Bijvoorbeeld met vragen als:
Wie dit nu al op orde brengt, voorkomt niet alleen risico’s richting de AP, maar bouwt ook aan een eerlijker en beter uitlegbaar selectieproces.
De boodschap van de AP is duidelijk: online assessments zijn niet verboden, maar je mag ze niet behandelen als een onschuldige tool zonder juridische en ethische consequenties. Zodra ze bepalend worden voor de kansen van een sollicitant, moet je als organisatie kunnen aantonen dat je dit zorgvuldig, transparant en rechtmatig doet.
Juist daarin zit voor veel organisaties het echte werk.
Wil je sparren over wat deze regels betekenen voor jouw recruitmentproces, privacyaanpak of governance rond geautomatiseerde besluitvorming? Dan denken we graag met je mee.
Met SmartManSys zorg je dat interne audits zonder moeite verlopen.
